Pytania sugerujące do świadka – dopuszczalne czy nie?

Marek Koenner15 maja 2019Komentarze (0)

Skoro już pożartowaliśmy sobie na temat porównania sądów w systemie anglosaskim do sądów w Polsce, to warto też zwrócić uwagę na inną ciekawą różnicę.

Mianowicie, jak zapewne wiesz, zadawanie świadkowi pytań sugerujących przed polskim sądem jest zabronione. Jeżeli chodzi o procedurę karną, to nawet wprost ten zakaz został wyrażony w art. 171 § 4 k.p.k. 

Jak to wygląda w sądach systemu common law, możesz przeczytać w bardzo ciekawym tekście adwokata Stanisława Drozda z Kancelarii Wardyński i Wspólnicy na blogu codozasady.pl, czyli TUTAJ. Wskazuje on w swoim tekście, że  również w polskiej procedurze powinno być dopuszczalne zadawanie pytań sugerujących tzw. świadkom wrogim.

Jak rozumiem świadkowie wrodzy to ci zawnioskowani przez przeciwnika procesowego, z założenia bardziej mu przychylni bądź po prostu mający wykazać fakty, z których przeciwnik wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

Tym bardziej, że zdaniem Pana Mecenasa takiego zakazu wprost wyrażonego w odniesieniu do procedury cywilnej nie ma.

 

Zgodzić się należy z tezą, że nie można takich pytań zadawać swoim świadkom, to nie tylko zachowamy się nieetycznie, ale jeszcze zeznania tego świadka stracą na wiarygodności. Zakaz zadawania takich pytań dotyczy również etapu jeszcze przedsądowego.

Powiem więcej – jeżeli zadamy takie pytania przygotowując się do sprawy, a później do rozprawy, to nie dowiemy się, jaka była prawda (oczywiście w wersji, którą klient nam przedstawia). A przecież dopiero mając pełną wiedzę na temat okoliczności faktycznych możemy dobrze przygotować obronę czy atak.

Również słusznie zauważa Pan Mecenas, że problemem jest jednak samo zdefiniowanie, jakie pytanie jest sugerujące. 

Moim zdaniem za takowe należy uznać pytania ukierunkowujące świadka na konkretną odpowiedź (np. „czyli widział Pan te pęknięcia na budynku, tak?”) albo wprost z zawartą w nich podpowiedzią (np. „ta rozmowa odbyła się w dniu 14 lipca 2017 roku, tak?”).

Natomiast pytania, które za sugerujące zdaje się uznawać Pan Mecenas, czyli na przykład streszczające jakiś fragment dotychczasowych zeznań  świadka i konfrontujące z inną wypowiedzią świadka lub jakimś dokumentem po to, żeby wykazać nieścisłości lub nieprawdę (w przypadku świadka wrogiego) lub potwierdzenie (co do świadka przyjaznego), w ogóle nie uznawałbym za sugerujące, ale za wyjaśniające.

A to zupełnie co innego. Po prostu pytanie musi być czasem rozbudowane, żeby w ogóle świadek zrozumiał, o co nam chodzi.

Dlatego osobiście zawsze notuję na bieżąco zeznania składane przez świadka na rozprawie po to, żeby zaznaczyć te fragmenty, o które chcę dopytać. Niezależnie od wcześniejszego przygotowania do rozprawy.

Zgadzamy się jednak z Panem Mecenasem w jednej opinii, że osobami, które w toku rozprawy cywilnej najczęściej zadają pytania sugerujące, są najczęściej sami sędziowie. I tu leży problem. Bo proces ma być przecież kontradyktoryjny.

Temat zeznań świadków jest oczywiście o wiele szerszy niż samo zadawanie pytań. Dlatego wkrótce przedstawię poradnik, jak przesłuchiwać świadka, który będzie dostępny na stronie  bloga.


Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /home/emarketi/domains/czynnosciprocesowe.pl/public_html/wp-content/themes/thesis_184/lib/classes/comments.php on line 43

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Radcy Prawnego Marek Koenner Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Radcy Prawnego Marek Koenner z siedzibą w Gdyni.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem kontakt@kancelaria-koenner.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: